०६ मंसिर २०८३, शनिबार
21-11-2026 , Sat
Gold Silver Price (Mangsir 1, 2083, TUE)
Fine Gold 1 Tola NRs. 267500
Silver 1 Tola Nrs. 3505

पितृको सद्गतिको कामना गर्दै छरियाे शतबीज

Logo
दिनेश खड्का

विराटनगर,२५ मंसिर
प्रत्येक वर्ष मार्ग शीर्षकृष्ण चतुर्दशीका दिन दिवङ्गत पितृको सद्गतिको कामना गर्दै शतबीज छर्ने पराम्परा अनुसार आज देशभरका शिवालयहरु तथा विभन्न धार्मिक स्थलमा शतबीज छरिएकाे छ ।
आइतबार रातभर दीपदान गरी बसेका भक्तजनले सोमबार बिहानै पितृको सम्झनामा शतबीज छरी बालाचतुर्दशी पर्व मनाएका हुन् । प्रत्येक वर्ष मार्गशीर्ष कृष्ण चतुर्दशीका दिन बालाचतुर्दशी पर्व समेत मनाउने गरिएको छ । साेही अवसरमा  आज देशका मुख्यपिठहरु पशुपतिनाथ, डोलेश्वर,हलेसी महादेव ,अर्जुनधारा,चतराधाम, लगायतका विभिन्न शिवालयहरुमा शतबीज छरिएकाे हाे ।

कतिपय भक्तजनले भने आ आफ्ना घर नजिकैको शिवालयमा त्रयोदशीको बेलुकीदेखि महादीपदान गरी चतुर्दशीका दिन बिहान शतबीज छरेका छन् ।

यसमा जोडिएको कथा
हेमाद्रि नामक धर्मग्रन्थमा उल्लेख गरिए अनुसार शतबीज भन्नाले धानका सय गेडा छर्नुपर्ने हुन्छ ।

वाग्मती किनारको मृगस्थलीमा भगवान् शिवले मृगरूप धारण गरेर विहार गरेको थाहा पाई त्यस शिवरूपी मृगलाई चिन्न पार्वतीले विभिन्न किसिमको बीज छरेको र ती बीज उम्री हरिया भएपछि मृगहरू आउँदा सो बथानमा भगवान् शिवलाई पार्वतीले चिन्न सकेको धार्मिक किम्वदन्ती छ।
अकोतर्फ

यसैगरी बालाचतुर्दशीसँग जोडिएको अर्को एउटा कथा पनि छ । सो कथाअनुसार उहिले पशुपतिको मुर्दाघाटमा बस्ने ‘बालानन्द’ नामका एक मानिस खाजा खान लाग्दा त्यसै बखत पोलिएको शवको टाउको फुट्न गई उछिट्टिएको गिदी उनको च्युरामा परेको थियो । सो गिदीसँगै च्युरा खाँदा झन् मीठो भएकाले त्यसै बेलादेखि उनी मुर्दाको गिदी खान पल्किए ।

त्यसपछि मानिसको गिदी खाने तथा लामालामा दाह्री, जुँगा र कपालले गर्दा मानिस डराई उसलाई बालासुर राक्षस भन्न थालेको र त्यसै बखत उसको राम्रो परिचय पाएका एकजना थकाली बूढाको सल्लाहअनुसार स्थानीय बासिन्दाले बालासुरको मित वृषसिंहमार्पmत् उसलाई मार्न लगाएको कथा पनि प्रचलित छ ।

आफ्ना मितको हत्याबाट छट्पटाएका वृषसिंहलाई एक रात सपनामा भगवान् शिवजीले दर्शन दिई शतबीज छर्ने आज्ञा दिनुभएको थियो । मार्गकृष्ण चतुर्दशीका दिन श्लेषमान्तक वनको वरिपरि शतबीज छर्दा बालासुर वैतरणी तरेर गएकाले त्यसै बेलादेखि यस दिनलाई बालाचतुर्दशी भनी दिवङ्गत आत्माको शान्तिका लागि शतबीज छर्ने गरिएको हो ।

माता पिता दिवङ्गत भई एक वर्ष पूरा नभएकाले भने शास्त्रीय रुपमा दीपदान एवं शतबीज रोपण गर्नुनहुने धर्मशास्त्रविद् गौतमले सुनाए । धर्मसिन्धु नामक ग्रन्थमा बरखी बारेकाले शिवको पूजा आजा त परको कुरा नाम समेत लिनु नहुने उल्लेख गरिएको छ । यस अवसरमा पशुपति क्षेत्र पुग्ने भक्तजनले वासुकी र गुह्येश्वरीको पनि पूजा गर्नुपर्ने शास्त्रीय वचन रहेको विभिन्न ग्रन्थमा उल्लेख गरिएको छ ।

कमेन्ट गर्नुहोस्
सम्बन्धित

१ मंसिर, काठमाडौं । प्रहरी महानिरीक्षकको जिम्मेवारीबाट हटाइएका दानबहादुर कार्कीले सर्वोच्च अदालतमा दायर गरेको रिट निवेदनमाथि बुधबार प्रारम्भिक सुनुवाइ हुने भएको छ । कार्कीले २० कात्तिकमा निवेदन दर्ता गरेका थिए । अदालतले तिहार बिदापछि ३० कात्तिकका लागि सुनुवाइको मिति तोकेको भए पनि सरकारले सोही दिन छठको सार्वजनिक बिदा दिएकाले मुद्दा स्वतः सरेको थियो । तिहार […]

काठमाडाै‌, कार्तिक २४ ।  नेपाल संवत् ११४७ आज देशभर विविध कार्यक्रमसहित मनाइँदै छ। नेवार समुदायले यस दिनलाई नयाँ वर्षका रूपमा मनाउँदै म्हः (आत्म) पूजा पनि गरिरहेका छन्। काठमाडौंको वसन्तपुरमा नेवार समुदायका मानिस भेला भई बाजागाजासहित पर्व मनाएका छन्। इतिहासअनुसार राष्ट्रिय विभूति शङ्खधर साख्वाले विसं ९३७ (इसं ८८०) मा गरिब जनताको ऋण मोचन गरेपछि नेपाल संवत् […]

काठमाडाै‌, कार्तिक २४ । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का उपसभापति तथा अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्ले अमेरिकी पत्रिका टाइमको १०० प्रभावशाली व्यक्तिको सूचीमा परेपछि पार्टीले उनलाई बधाई दिएको छ। महामन्त्री विपिनकुमार आचार्यले जारी गरेको विज्ञप्तिमा जलवायु वित्त परिचालन, स्रोत व्यवस्थापन र अन्तर्राष्ट्रिय प्रणालीगत सुधारमा वाग्लेले देखाएको नेतृत्वलाई नेपालका लागि महत्त्वपूर्ण भनिएको छ। विज्ञप्तिअनुसार रसुवा/भोटेकोशी बाढीपछि वाग्लेको […]