०७ आश्विन २०७८, बिहिबार
Close
बिज्ञापन
को हुन देउसी खेल्न पठाउने बलीराजा ?

Janacharcha.com सोमबार, कार्तिक ११, २०७६ मा प्रकाशित

विराटनगर, कात्तिक ११ 
देउसी भैलोको प्रचलन नेपालको मध्यकालदेखि सुरु भएको अनुमान गरिएको छ । यसको आधिकारिक प्रमाण नभएपनि किवदन्तीहरुले जुम्लाका राजा बलीसँग यो संस्कृतिलाई जोड्ने गरेको पाईन्छ ।

खासमा जुम्लामा खस राज्यको पतन भएपछि एकजना बली नाम गरेका व्यक्ति जन्मिएका थिए । उनकी आमा उत्तर भारतको काश्मीरबाट गर्भिणी अवस्थामा नेपाल प्रवेश गरेकी थिइन् । तीर्थ जान हिँडेकी उनी नेपाल आएर जुम्लाको कल्लै भन्ने ठाउँमा एक थापा क्षेत्रीको घरमा बास बसेकी थिइन् ।

ADVERTISEMENT

एकदिन काश्मीरबाट आएका विद्वान तीर्थयात्री चन्दननाथले बलीलाई राजा हुन योग्य देखेर राजाविहीन ‘सय घर भएको खसदेश’ गाउँको राजा घोषित गरेको किंवदन्ती पाइन्छ । उनी कल्लै गाउँमा जन्मिएकोले उनले आफ्नो वंशलाई पनि कल्याल वंशको नामबाट सुरु गरेका थिए ।

त्यो समयमा पश्चिम नेपालमा दास-दासी प्रथा चलिरहेको थियो । यो प्रथा अनुसार आफ्नै छोराछोरी वा कुनै गरिबको छोराछोरी किनेर मन्दिरमा बलि दिने गरिन्थ्यो ।

लक्ष्मी पूजाको दिन बली राजाले देवदास र देवदासीको वृत्तिका लागि भिक्षा माग्न घर घरमा जाने अनुमती दिए । उनीहरुलाई लक्ष्मीपूजाको दिनदेखि माग्न पाउने अधिकार दिएको तथा देउसीलाई अपमान नगर्न र सकेको भिक्षा दिन पनि उनले सबैलाई उर्दी जारी गरेका थिए । त्यतिबेला नै औशींको दिनदेखि खेलिदै आएको देउसी भैलो हाल सम्म प्रचलनमा छ । भैलीको अर्थ तपाईको भलो होस् भन्ने हुन्छ । बिशेषगरी भैली देवदासीहरुले औंशीको दिन मात्रै खेल्ने पर्व हो । देउसी कात्तिक शुक्ल प्रतिपदाको दिनदेखि खेलिन्छ ।

तिनै बलीराजाले पठाएका देवदासहरुले आफू आएको जानकारी दिनको लागि ‘देवदासी रे’ भन्न थाले । त्यसैको अपभ्रंश रुप देउसी रे हुन थालेको संस्कृतिविदहरुको भनाई छ ।

तपाईको प्रतिक्रिया

सम्बन्धित

ताजा अपडेट
वेलायती माेडलकाे ‘विराटनगर इन्टरनेशनल कलेज’ले थप नँया तिन काेर्ष संचालनमा ल्याउदै
मुक्तिनाथ विकास बैंकले अब सर्वाधिक ब्याज दिने
कांग्रेस विराटनगर सभापतिमा चार जनाको दाबी
थप समाचार
About Contact

COOPERATED BY:

KHEM POUDEL (JHAPA)

DINESH KHADKA (MORANG)
BHIM LAMICHHANE (BIRATNAGAR)
BATUKRAJ GIRI (KATHMANDU)

PRABIN K. GHIMIRE ( NEW DELHI, INDIA)
PITAM KHATIWADA (BIRATNAGAR)

CONTACT

Biratnagar -06, Morang Province 1

021-590566, 9812349000 (Hot-line)
Email: [email protected]

News-Director : Bijay Kumar Pathak

Editor : Manu Budathoki / Sushil Pokhrel

info deprt reg no. 1654/076-77

press council permit no: 362-076/077

सामाजिक संजाल