विराटनगर, चैत्र २६
कोरोनाको प्रकोप भारतमा फेरी बढिरहेको छ । यसले नेपाललाई समेत असर गरिरहेको छ । नेपालले अहिले भारतसँग जोडिएको मुल नाका बन्द गरेको छ । सोही कारण नेपालबाट भारत जाने र भारतबाट नेपाल आउने क्रम मुल नाकाहरुबाट रोकिएको छ । नेपालको भारतसँग जोडिएको प्रमुख नाका २०७६ चैत्र ११ गते देखी बन्द छ । नाका बन्द भएको एक वर्ष बितिसक्दा पनि चोर बाटोबाट नेपाली आउने जाने क्रम जारी छ । उनीहरु प्रमुख नाका नभएर सहायक बाटोबाट नेपाल आउ–जाउ गर्ने गरिरहेका छन् । कति नेपालीहरु भारत गएका छन् कति नेपाल आएका छन् त्यसको तथ्याङक नेपाल सरकारसँग छैन । यस्तो अवस्थामा नाका बन्द गर्नुको अर्थ के रह्यो र ?
नेपाल–भारतको खुल्ला सिमाना छ । प्रमुख नाका सिमित छ, सहायक बाटोहरु निकै छन् । प्रमुख नाकाबाट आवत जावत कम छ तर सहायक बाटोबाट आवत जावत बढि छ । यसलाई व्यवस्थित गर्न तर्फ सरकारको ध्यान जान जरुरी छ ।
मोरङकै कुरा गर्ने हो भने यस क्षेत्रमा नेपाल र भारतको खुल्ला सिमाना छ । जोगवनीमा रेल आउँछ, कलकत्ता, दिल्ली लगायत अन्य सहरबाट नेपाल आउनेको संख्या निकै हुन्छ । भारततर्फ जानेको संख्या पनि उत्तिकै रहेको छ । रेलबाट यात्रा गर्ने व्यक्तीहरु विराटनगरको हुलास चौक, दरैया बस्ती , मेटेरुवा स्लामापुरको बाटोबाट आवत जावत गरीरहेका छन् । यसरी रेलबाट यात्रा गर्नेहरुको रेकर्ड नेपाल सरकारले राखेर सहजीकरण गर्नु जरुरी छ । तर हालसम्म त्यो काम भएको छैन् ।
भारतको विभिन्न सहरबाट रेलमा यात्रा गरी नेपाल आउनेको संख्या दैनिक १ सयको हाराहारीमा हुन्छ भने नेपालबाट भारतको विभिन्न सहरमा जानेको संख्या पनि सोही हाराहारीमा रहेको छ ।
रेलबाट भारत जाने र भारतबाट रेलमा नेपाल आउने व्यक्तिलाई एउटै मुल नाकाबाट प्रवेश गराई उनीहरुलाई सहज रुपमा आउने जाने वातावरण बनाउनु पर्छ । त्यसो गरे भारतको विभिन्न सहरबाट रेलको यात्रा गरी नेपाल आउने व्यक्तिको पहिचान सहजै हुन्छ । उनीहरुको रेकर्ड राख्न सकिन्छ भने मुल नाकामा उनीहरुको स्वाब लिई उनीहरुलाई उनीहरुकै अभिभावकको जिम्मा दिनु पर्ने हो ।
यसबाट भारतको बिभिन्न सहरको यात्रा गरी नेपाल आएकाको पहिचान सहजै रुपमा हुनेछ । उनीहरुमा कोरोना भाइरसको संक्रमण देखिएमा सहजै रुपमा सम्पर्क गर्न सकिन्छ । नेपालजस्तो देशमा लकडाउन वा बोडर सिल गर्नुनै कोरोना भाइरसको न्युनिकरण गर्ने माध्यम हुन सक्दैन , पहिचान गनु जरुरी छ, सरकारले यसलाई गहन रुपमा हेर्नुपर्छ ।
आर्कोतर्फ भारतमा कोरोनाको प्रकोप बढेपछी भारतमा रोजगारी गर्ने धेरै नेपालीहरु घर फर्कन चाहिरहेका छन् । सामान्य मजदुरी गर्नेहरुको लागी सरकारले गरेको नाकाबन्दी ठुलो चुनौती भएको छ । सरकारले नाका शिल गर्ने निर्देशन जारी गरेपछि उनीहरु आफ्नै देशमा प्रवेश गर्न समेत डराई रहेका छन् ।
