निरज बस्नेत
विराटनगर, माघ १०
श्याम मगराती उमेरले अहिले ४१ बर्षको भएँ । यिनको जन्म वि.स. २०३८ सालमा भएको हो । बालाजु काठमाडौंमा जन्मी उतैं जीविकोपार्जन गरी जीवन व्यतित गर्दे आइरहेका मगराती काम विशेषले ५ बर्षअघि काठमाडौंबाट विराटनगर झरेका थिँए ।
यही समयमा नै मगरातीको जीवनले बेग्लै मोड लियो । परिणाम आज यिनी विराटनगरमा नै बसेर जुत्ता बनाउँने कार्यमा अग्रसर भएका छन् ।
विराटनगर ११ मा यिनी एक घरमा तल्लो तल्लाको फ्ल्याइट लिई ५ जना स्टाफको साथमा घरेलु व्यवसाय गर्दे आइरहेका छन् । सरदर दिनको ५० पिससम्म जुत्ता बनाउँन सक्ने क्षमता यिनको रहेको छ ।यहाँ मासिक ९ हजार भाँडा यिनी तिर्छन् ।
जुत्ता बनाउँन लाग्ने कच्चा पदार्थमा फर्मा डाई, सियो, सिलाई मेशीन, ड्रेन ड्राइड लगायत अन्य चाहिन्छ । यो सामाग्री विराटनगरमा नै उपलब्ध हुन्छ । १ लाख पिस सम्मको अर्डर आएमा यिनी १० दिनसम्म बनाइदिनसक्छु भन्छन् । यिनको यही काममा जज्वा देखाउँन सक्ने दरो खुवीलाई संघर्षको वास्तविकताको आवरणमा मज्जाले हाल्दा फरक चाँही पर्देन ।
११ बर्षको उमेरहुदाँदेखी नै यिनले सिकेको पेशा हो, यो जुत्ता बनाउँने गतिलो पेशा । यसमा दम छ । यिनले बनाएको जुत्ताको मूल्य एकदमै सस्तो पर्छ । होलसेल जुत्ताको कारोवार गर्ने यिनी साथीभाई आउँदा मित्रवत् व्यवहार गर्दे बजार मूल्यभन्दा निकै नै सस्तो दरमा जुत्ता दिन्छन् ।
एक श्रीमती एक छोरा र एक छोरीको साथमा यिनको जीवन सुखमय नै छ । आफ्नो यस्तो सुखमय परिवार त्योपनि राजधानीको प्यारो बसाइँ छोडी यिनी विराटनगर आउँनुलाई संजोग नै मान्छन् । तथापी विराटनगरमा विगत ५ बर्षअघिदेखी वसोवास गरेको आधारमा यिनले यहाँवाट राम्रै एक्सपिरियन्स लिएर नै फ्युचरमा काठमाडौं जाने बताउँछन् ।
