विराटनगर, जेठ २८
रेड च्यानलमार्फत पास गरिनु पर्ने मालबस्तुलाई ग्रीन च्यालनबाट पास गरेर विराटनगर भन्सारका कर्मचारी विवादमा तानिएका छन् । आईतवार व्यापारी संदीप भागतले भारतबाट ल्याएको एक ट्रक सटिङ सुटिङको कपडा रेड च्यानलमार्फत पास गरिनुपर्नेमा ग्रिन च्यानलबाट पास गरिएपछि चेकजाँचमा संलग्न भन्सार कर्मचारी विवादमा तानिएका हुन् ।
व्यापारी भागतको सटिङ सुटिङका कपडा चेकजाँचमा भन्सारका मुल्याङकन अधिकृत सुनिता पौडेल र सुब्बा किशोर आर्चयल खटिएका थिए । भन्सार छलि हुनसक्ने अत्याधिक सम्भावना बोकेका मालबस्तुलाई रेड च्यानलमार्फत चेकजाँच गरिनुपर्ने भन्सारको विभागीय प्रवधान रहेको छ । तर उक्त प्रावधान विपरित आईतवार विराटनगर भन्सारकी अधिकृत सुनिता पौडेलले रेड च्यानलमार्फत पास गरिनु पर्ने व्यापारी भगतको लत्ताकपडाको आईटमलाई सहजै ग्रीन च्यानलबाट पास गराई दिएका थिइन् । यस च्यालन परिवर्तन प्रकरणले अधृकित पौडेल र व्यापारी भागतविच आर्थिक लेनदेन भएकोे शंका उब्जाएको छ । भन्सारका कर्मचारीहरुले आफ्ना निकटका व्यापारीहरुसँग घुस लिएर च्यानल परिवर्तन गर्ने गरेको स्रोत दावी गर्दछ । च्यानल परिवर्तन गरेपश्च्यात भन्सार छल्न सहज हुने भएकाले व्यापारीहरुले समेत केही घुस दिएर कर्मचारीबाट यस्तो काम गराउने गर्दछन् ।
तेस्रो मुलुकबाट नेपाल आएको समानहरुलाई (ग्रीन, एल्लो र रेड) तिन च्यानलमा वर्गीकरण गरी भन्सार पास गराउने प्रावधान छ । भन्सार छली हुनसक्ने अधिक्तम सम्भावना बोकेका समानहरुलाई रेड च्यानल, भन्सार छली हुनसक्ने मध्यम सम्भावना बोकेका समानहरुलाई एल्लो र भन्सार एकदमै न्युनछली हुनसक्ने सम्भावन बोकेका समानहरुलाई ग्रीन च्यानलमा वर्गीकरण गर्ने गरिन्छ । उक्त वर्गीकरण अनुसार नै देशको सिमानाकामा रहेको भन्सार कार्यलयहरुमा समानहरुको डुकुमेन्ट चेक हुने गर्दछ । ग्रीनमा च्यानलमार्फत आएका समानहरुलाई समान्य चेकजाँच गरी छोडिन्छ भने रेड च्यानल अन्तर्गत आएका समानहरु गम्भीरता पुर्वक चेकजाँच गरिन्छ ।
मालबस्तुको प्रकृति हेरी भन्सार कार्यलयका मुल्याङकन अधिकृतले मालबस्तुलाई ग्रीन,एल्लो र रेडमा वर्गीकरण गर्ने गर्दछन् । खाद्य उद्योगले ल्याउने कच्चा पदार्थ (उदाहरणको लागी मकै), जति मात्रामा ल्याएपनि एकै प्रकृतिको हुने भएकाले भन्सार मुल्याङकन गडबढी गर्नेसक्ने सम्भावना रहदैन ः सोही कारण मकैजस्ता समानहरुलाई ग्रीन च्यानलमा राखिन्छ । तर सबै समानहरुको मुल्याङन मकै जस्तै सहज हुदैन (उदाहरणको लागी मोटरपार्टस्) । मोटरपार्ट अन्र्तगत धेरै खोले समानपर्छन, धेरै क्यालेटीका समानपर्छन, यस्ता समानहरुलाई एक एक गरी निहालेर समानहरु ठम्याएर मुल्याङकन गर्न जरुरी हुन्छ । सोही कराण यस्ता समानहरुलाई रेड च्यानलमा राखिन्छ ।
तर भन्सार मुल्याङकनको सो च्यानल वर्गीकरण प्रावधानलाइ केही भन्सार अधिकारीहरुले भने अवैध पैशा कमाउने मेलो बनाउदै आएका छन् । जुन विवादमा आईतवार विराटनगरका भन्सार अधिकृत सुनिता पौडेल र सुब्बा किशोर तानिएका छन्।
