बिराटनगर, जेष्ठ ४
निरज बस्नेत
बचत खातामा बचत गर्ने आम सेवाग्राहीको अधिकार हुन्छ की उसले चाहेको बेलामा जति बेला पनि पैसा निकाल्न सकोस् । तर, यहाँ ठिक उल्टो भएको छ ।
प्रसंग जटिल छ । उठान गर्न खोजिएको बिषयवस्तु एक विपन्न नागरिकले दुःख पाएको हो । कृषि विकास बैंक निर्दयी बनेको प्रसंग हो । यसमा सिद्धार्थ बैंक समेत मुछिएको छ ।
नोवेल अस्पताल बिराटनगरमा एक विपन्न नागरिकले आफ्नो श्रीमतीलाई उपचारार्थ ल्याएका थिँए । खर्च अभाव त्यसैपनि भएकै थियो । गाँस काटेर कृषि विकास बैंकमा खाता खोलेका थिँए । मिनिमम रु.५सय वाला खाता उनको छ । खातामा रु.१४ हजार मात्र रहेको हो । श्रीमतीको उपचारको लागि भनेर जम्मा गरेको पैसा, बखतमा निकाल्न नपाउँदा कतिसारो पिडाबोध भयो होला, त्यो हण्डर खानेलाई भन्दा अरु कसलाई पो थाहा हुन्छ ।
कृषि विकास बैंकको एटिएम लिएर यिनी सिद्धार्थ बैंक पुगे । शुरुमा रु.१० हजार निकाले निस्कियो । दोस्रो पटक रु.३ हजार निकाल्ने क्रममा पैसा निस्केन तर ब्यालेन्स काटिएको म्यासेज मोवाईलमा आयो । अब उनलाई पीर पर्नु पर्यो ।
यो गुनासो लिएर सर्वप्रथम यिनी सिद्धार्थ बैंक पुगे, यहाँ यिनलाई हाम्रो बैंकको एटिएम होईन कृषिमै जानु भनियो । आफ्नो पिडा सुनाउँदा समेत सिद्धार्थ बैंकले खासै वास्ता गरेन ।
यसपश्चात यिनी कृषि बैंक पुगे, यहाँ त झन् कर्मचारी नै जाईलागे । ‘तपाईको पैसा आफै रिभर्स हुन्छ, जानुस् ‘ भने, तत्पश्चात् यसै बैंकको अर्को शाखा पुगे । यहाँ चाहीँ अलिक फरक तरिकाले एउटा एप्लिकेशन फर्म भर्नपर्छ भनियो । फेरी बिचमै बैंककी रिसेप्सनिष्टले ‘मलाई आउँदैन पहिलाकै शाखामा जानुस्’ भनिन् । पिडीत यी व्यक्ति पुनः कृषि बैंकको शुरुमा गएकै शाखामा फेरी पुगे । यहाँ अब २८ देखि ४५ दिन लाग्छ भनियो । हवाला के दिईयो भने, सिद्धार्थले भिजा नेटवर्कलाई ईमेल पठाउँछ, भिजाले एसेप्ट गर्छ, यसपछि भिजाले कृषिलाई ईमेल गर्छ, अनि पैसा खातामा आउँछ । यो सब प्रकृयाको लागि २८ देखि ४५ दिन लाग्छ ।
यति सम्मको नालायिकीपन बैंकको देखियो । यो गैरजिम्मेवारीपनको पराकाष्ठा हो । आम सेवाग्राहीलाई छिटो छरितो सेवा दिनुपर्नेमा झन् सास्ती अक्सर बैंकहरुले दिने गरेका छन् । यो प्रतिनिधि घटना मात्र हुन् । कमर्सियल बैंकहरुले दुःख दिएका कयौं अन्य घटना छन् । बैंकहरुले ऋणको ब्याज उठाउँदा १ दिन पनि ढिला हुदा हप्कीदप्की सहित सेवाग्राहीलाई खुलेआम धम्की तल्लो स्तरमा गिरेर दिन्छन् ।
लकडाउन अवधिमा समेत यदि कुनै संस्था नाफामा गएको थियो भने त्यो कमर्सियल बैंक नै थियो ।
