विराटनगर, पुष ११
निरज बस्नेत
सायना प्रेस(डीएमपीए–एससी) गर्भ रहनबाट रोक्न महिलाले प्रयोग गर्ने सुरक्षित र प्रभावकारी गर्भ निरोधक साधन हो । यही भरपर्दो साधनका बारेमा जानकारी दिन विराटनगरमा आज परिवार नियोजन मोरङ शाखाले एक कार्यक्रम गरेको छ ।
नेपालमा सायना प्रेस सुई आर्थिक बर्ष २०७७–७८ मा सिन्धुली र नवलपरासी जिल्लामा नमूना कार्यक्रमको रुपमा सुरु भई चालु आर्थिक बर्ष २०७९–८० मा सिन्धुली र नवलपरासी, मोरङ, पर्सा, ललितपुर, रोल्पा र कैलाली जिल्लामा सेवा विस्तार भएको छ । र, आगामी आर्थिक बर्षमा देशैभर विस्तार गर्ने योजना रहेको छ ।
सायना प्रेस प्रोजेस्टेरोन हर्मोन मेड्रोक्सप्रोजेस्ट्रोन एसीटेट १०४ मि.ग्रा. ले बनेको हुन्छ । यो सूई शरीरको छाला मुनिको बाक्लो बोसोयुक्त भागमा दिइन्छ । यो ३ महिने सूई नै हो ।
सायनाले पाठेघरको मुखबाट निस्कने श्रावलाई बाक्लो बनाउँछ । डिम्व निष्काशन हुन दिदैन । पाठेघरको भित्री पत्रलालाई बाक्लो बनाउँछ जसले गर्दा गर्भ रहनबाट मज्जाले काम गर्दछ । सायनालाई लगाउँदा पहिलो पटक महिनावारी भएको ७ दिनभित्र(त्यस पछिको मात्रा पहिलो पटक लगाएको ३ महिनाको अन्तरालमा लगाउँनु पर्छ, महिनावारी पर्खिरहनुपर्देन) । , स्तनपान गराई रहेकी महिलाले ६ हप्तापछि लगाउन सकिन्छ ।
स्तनपान नगराउने महिला सुत्केरीको हकमा २१ दिनभित्र लगाउन सकिन्छ । सन् १९५९ मा नेपाल परिवार नियोजन संघ स्थापना भएसँगै नेपालमा जनसंख्या नियन्त्रणका लागि परिवार नियोजन सेवाको सुरुवात भएको हो । परिवार कल्याण महाशाखाको नेतृत्वमा आर्थिक बर्ष २०७७–७८ मा सम्पन्न सायना प्रेसको सम्भाव्यता र स्वीकार्यता सम्वन्धि अनुशन्धानबाट महिलाहरुले सायना प्रेस रुचाएको पाइएको छ ।
